OQ-1 · A2 · Экология
Құмырсқалар бір жолмен неге жүреді?
Құмырсқалар азыққа апаратын жолға феромон деп аталатын иіс белгісін қалдырады. Басқа құмырсқалар сол белгіні мұртшасымен сезіп, соқпақты күшейтеді.
Мәтін
Ұядан шыққан барлаушы құмырсқа айналаны аралап, азық іздейді. Жем тапса, ол ұяға қайтар жолда жерге өте аз химиялық белгі қалдырады.
Бұл иіс белгісі феромон деп аталады. Басқа құмырсқалар оны мұртшасымен сезіп, белгі түскен соқпақпен азыққа қарай жүреді.
Азыққа жеткен құмырсқалар да ұяға қайтқанда жаңа белгі қалдырады. Көп құмырсқа өткен сайын пайдалы соқпақтағы иіс күшейе түседі.
Феромон мәңгі сақталмайды, уақыт өте әлсірейді. Егер азық таусылса, жаңа белгі азаяды да, бұрынғы соқпақ біртіндеп жоғалады. Жаңбыр немесе қатты жел иіс жолын бұзса, құмырсқалар ұя маңында азыққа апаратын басқа бағытты бірден қайта іздей бастайды.
Тапсырмалар
Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.
- Соқпақтың пайда болуыОқиғаларды дұрыс ретке қой.
- Белгі және мүшеҰғымды қызметімен сәйкестендір.
- Неге бір жол?Пайдалы соқпақтағы иіс неге күшейеді?
- Азық таусылғандаАзық таусылса, не болады?
Мәтін сөздігі
- барлаушыАлдымен шығып, айналаны тексеретін құмырсқа.
- азықЖануар немесе адам қорек ретінде пайдаланатын зат.
- химиялық белгіБасқа жәндікке ақпарат жеткізетін заттың өте аз мөлшері.
- феромонБір түрдің даралары арасында белгі беретін химиялық зат.
- мұртшаЖәндіктің иіс пен жанасуды сезетін жұп мүшесі.
- соқпақКөп жүруден пайда болған тар жол.
- әлсіреуКүші немесе әсері біртіндеп азаю.
Дереккөздер
- Smithsonian Institution - Pheromones in InsectsЖәндіктердің мінез-құлқына әсер ететін химиялық белгілер, олардың топтасу мен азық табудағы қызметі туралы ресми түсіндірме.