Oqýlym

Oqýlym кітапханасы

Қазақша мәтіндерді деңгей бойынша таңдаңыз

Мәтіндер мен тапсырмалар біртіндеп күрделенеді. Деңгей материалдың қиындығын көрсетеді, адамға баға қоймайды.

OQ-0 A0-A1

Тарих және қоғам

Асханада не аламыз?

Амандасу, тағам таңдау және бағаны сұрауға арналған өте қысқа диалог.

2 минут · 47 сөз · 3 тапсырма

Жаратылыстану

Ай неге әртүрлі көрінеді?

Айдың пішіні өзгермейді. Біз оның Күн жарық түсірген бөлігін әр күні басқа қырынан көреміз.

2 минут · 45 сөз · 3 тапсырма

Жаратылыстану

Мұз неге суға батпайды?

Мұз бен сұйық су бір заттан тұрады, бірақ олардың тығыздығы бірдей емес.

2 минут · 40 сөз · 2 тапсырма

Жаратылыстану

Сабын қолды қалай тазартады?

Сабын мен су қолдағы кір мен микробтарды босатып, оларды шаюға көмектеседі.

2 минут · 41 сөз · 3 тапсырма

Экология

Тұқым желмен қалай ұшады?

Кейбір өсімдіктің жеңіл тұқымы мен үлпегі желді пайдаланып, жаңа жерге таралады.

2 минут · 40 сөз · 2 тапсырма

Технология

Күн панелі не істейді?

Күн панелінің ұяшықтары жарықты қабылдап, электр тогының пайда болуына көмектеседі.

2 минут · 37 сөз · 3 тапсырма

Технология

Телефон қуатын қалай сақтаймыз?

Экран жарығын азайту және қуат үнемдеу режимін қосу батареяны ұзағырақ пайдалануға көмектеседі.

2 минут · 41 сөз · 3 тапсырма

Экономика

Қайсысы арзан?

Екі қаптама әртүрлі болса, бірлік баға олардың нақты құнын салыстыруға көмектеседі.

2 минут · 42 сөз · 3 тапсырма

Тарих және қоғам

Кітапханада кітап аламыз

Қысқа диалог кітапты табу, оқырман билетін көрсету және қайтару күнін сұрау жолын береді.

2 минут · 38 сөз · 3 тапсырма

Тарих және қоғам

Бағдаршам не айтады?

Бағдаршамның үш түсі жолдағы адамдарға тоқтау, күту және жүру туралы белгі береді.

2 минут · 39 сөз · 3 тапсырма

Жаратылыстану

Бұлт қалай пайда болады?

Су буы жоғары көтеріліп, салқындағанда ұсақ тамшыларға айналады. Көп тамшы бірге бұлт құрайды.

2 минут · 37 сөз · 3 тапсырма

Экономика

Тиынның жиегі неге әртүрлі?

Тиын жиегі тегіс, сызықты немесе жазулы болуы мүмкін. Мұндай бөлшек өзгерісті байқауға көмектеседі.

2 минут · 43 сөз · 3 тапсырма

Адам және денсаулық

Неге көзімізді жыпылықтатамыз?

Жыпылықтау жас қабатын көзге жайып, оның бетін ылғал және таза ұстауға көмектеседі.

2 минут · 45 сөз · 3 тапсырма

Адам және денсаулық

Жүгіргенде жүрек неге жиі соғады?

Қозғалыс күшейгенде бұлшықеттерге көбірек оттегі керек, сондықтан жүрек қанды жиі айдайды.

2 минут · 35 сөз · 3 тапсырма

Адам және денсаулық

Тісті неге күнде тазалаймыз?

Тіс тазалау жабысқақ қақты кетіреді, ал фторы бар паста тістің сыртқы қабатын қорғауға көмектеседі.

2 минут · 42 сөз · 3 тапсырма

Адам және денсаулық

Денеге су не үшін керек?

Су дене қызуын қалыпты ұстауға, буындардың қозғалысына және қалдықтарды шығаруға көмектеседі.

2 минут · 41 сөз · 3 тапсырма

Тарих және қоғам

Пошта маркасы не үшін керек?

Марка хатты жіберу ақысы төленгенін көрсетеді, ал мөр оның қайта қолданылуына жол бермейді.

2 минут · 37 сөз · 3 тапсырма

Жаратылыстану

Пияз неге көзді ашытады?

Пияз кесілгенде ауаға зат бөлінеді. Ол көзге жеткенде көз жасы пайда болады.

2 минут · 35 сөз · 3 тапсырма

Экономика

Штрихкодта баға бар ма?

Штрихкод көбіне тауардың нөмірін ғана береді. Баға дүкеннің дерекқорында сақталады.

2 минут · 47 сөз · 3 тапсырма

OQ-1 A2

Жаратылыстану

Аспан неге көк?

Ақ жарық, ауа молекуласы және күн батқандағы қызыл аспан туралы.

3 минут · 102 сөз · 4 тапсырма

Технология

QR-код қалай оқылады?

Камера қара-ақ торды дерекке айналдырады, ал сілтемені қолданушы тексереді.

3 минут · 96 сөз · 4 тапсырма

Экология

Құстар неге алысқа көшеді?

Көп құс жыл мезгілі өзгергенде қорек пен ұя салуға қолайлы мекен іздеп, ұзақ жолға шығады.

3 минут · 90 сөз · 4 тапсырма

Жаратылыстану

Компас қай солтүстікті көрсетеді?

Компас тілшесі Жердің жергілікті магнит өрісіне бағытталады, ал бұл бағыт географиялық солтүстікпен әрдайым бірдей емес.

3 минут · 91 сөз · 4 тапсырма

Жаратылыстану

Мұз неге суда қалқып жүреді?

Су қатқанда молекулалар кеңірек орналасады. Сондықтан мұздың тығыздығы сұйық судан төмен болып, ол су бетінде қалқып жүреді.

3 минут · 92 сөз · 4 тапсырма

Жаратылыстану

Сабын майды қалай кетіреді?

Сабын молекуласының бір бөлігі суға, екінші бөлігі майға тартылады. Осы құрылым майды ұсақ тамшыларға бөліп, сумен шайып кетіруге көмектеседі.

3 минут · 90 сөз · 4 тапсырма

Экология

Құмырсқалар бір жолмен неге жүреді?

Құмырсқалар азыққа апаратын жолға феромон деп аталатын иіс белгісін қалдырады. Басқа құмырсқалар сол белгіні мұртшасымен сезіп, соқпақты күшейтеді.

3 минут · 90 сөз · 4 тапсырма

Технология

Саусақ ізі қалай салыстырылады?

Саусақтың бедерлі сызықтары бетке із қалдырады. Салыстыру кезінде жалпы пішін ғана емес, сызықтардың ұсақ белгілері мен сурет сапасы да ескеріледі.

3 минут · 90 сөз · 4 тапсырма

Тарих және қоғам

Кітапханадағы кітапты қалай табамыз?

Каталог кітаптың шифрын көрсетеді. Шифрдағы әріптер мен сандар тақырып пен сөредегі орынды білдіріп, оқырманға кітапты ретімен табуға көмектеседі.

3 минут · 90 сөз · 4 тапсырма

Адам және денсаулық

Өкпе оттегіні қанға қалай өткізеді?

Ауа өкпенің ұсақ альвеолаларына жетеді. Сол жерде оттегі қанға өтеді, ал көмірқышқыл газы кері бағытта қозғалады.

3 минут · 93 сөз · 4 тапсырма

Адам және денсаулық

Иіс тағамның дәміне қалай әсер етеді?

Тағамның толық әсері тілдегі дәмнен ғана тұрмайды. Шайнағанда бөлінген хош иіс мұрынға жетіп, ми дәм мен иіс ақпаратын біріктіреді.

3 минут · 93 сөз · 4 тапсырма

Адам және денсаулық

Кішкентай жара қалай жазылады?

Қан ұйып, жараны уақытша жабады. Кейін қорғаныс жасушалары зақымданған жерді тазартып, жаңа ұлпа жараның шеттерін жақындатады.

3 минут · 95 сөз · 4 тапсырма

Адам және денсаулық

Ішкі құлақ тепе-теңдікті қалай сақтайды?

Ішкі құлақтағы сұйықтық бас қозғалғанда жылжиды. Рецепторлар осы өзгерісті белгілеп, миға жібереді, ал ми оны көз бен бұлшықет ақпараттарымен салыстырады.

3 минут · 97 сөз · 4 тапсырма

Жаратылыстану

Теңіз суы неге тұзды?

Өзен, теңіз түбі және булану теңіздегі еріген тұз мөлшеріне әсер етеді.

3 минут · 95 сөз · 4 тапсырма

Экология

Жаңбыр бағы суды қалай ұстайды?

Ойыс жер, топырақ және өсімдіктер жаңбыр ағынын уақытша ұстап, судың баяу сіңуіне көмектеседі.

3 минут · 91 сөз · 4 тапсырма

Экономика

Картамен төлем қалай өтеді?

Терминал, банктер және төлем желісі сұрауды тексеріп, жауап пен ақшаны бірнеше кезеңмен өткізеді.

3 минут · 90 сөз · 4 тапсырма

OQ-2 B1

Жаратылыстану

Ұйқы жаңа ақпаратты қалай бекітеді?

Ұйқы кезінде ми күндіз үйренген ақпаратты өңдеп, жад жолдарын нығайтады, ал ұйқының жетіспеуі назар мен шешімге кедергі келтіреді.

5 минут · 145 сөз · 5 тапсырма

Адам және денсаулық

Қан қысымындағы екі сан нені көрсетеді?

Жоғарғы және төменгі сан жүрек жұмысының екі кезеңін көрсетеді. Өлшеу қалпы мен жағдайы нәтижені өзгерте алады.

5 минут · 163 сөз · 5 тапсырма

Адам және денсаулық

Антибиотик неге вирусқа әсер етпейді?

Антибиотик бактериядағы нысанаға әсер етеді. Вируста ондай құрылым болмағандықтан, суық тию мен тұмауды бұл дәрі емдемейді.

5 минут · 166 сөз · 5 тапсырма

Технология

Жылу сорғысы жылуды қайдан алады?

Жылу сорғысы жылуды өзі жасамайды. Ол сыртқы ауадағы немесе жердегі жылуды үйге тасымалдап, жазда үдерісті кері бағытта жүргізе алады.

5 минут · 167 сөз · 5 тапсырма

Тарих және қоғам

Контейнер жүк тасымалын қалай өзгертті?

Бір өлшемді контейнер жүктің өзін қайта-қайта түсірмей, кеме, пойыз және жүк көлігі арасында ауысуына мүмкіндік берді.

5 минут · 176 сөз · 5 тапсырма

OQ-3 B2

Экология

Қала түнде неге ыстық?

Асфальт, ағаш, қала пішіні және түнгі салқындау туралы.

6 минут · 222 сөз · 4 тапсырма

Экология

Ағарған маржан қайта қалпына келе ала ма?

Маржан ағарғанда бірден өлмейді, бірақ ұзақ жылу күйзелісі өлім қаупін арттырады. Қалпына келу жергілікті қысымды азайтуға да, жаһандық жылынуды шектеуге де байланысты.

6 минут · 192 сөз · 6 тапсырма

Технология

Ұсыным жүйесі таңдауды қалай тарылтады?

Ұсыным жүйесі үлкен қордан пайдалы нұсқаларды табуға көмектеседі, бірақ кандидат таңдау, бағалау және қайта реттеу кезеңдеріндегі өлшемдер кей мазмұнды көрінбейтін етуі мүмкін.

6 минут · 190 сөз · 6 тапсырма

Экономика

Түнгі жарық экономика туралы не айта алады?

Спутниктік түнгі жарық картасы адам белсенділігін көрсетеді, бірақ жарықтың өзгерісін экономикамен теңестіру үшін бұлт, өрт, энергия үнемдеу және дерек өңдеу шектеулерін ескеру керек.

6 минут · 190 сөз · 6 тапсырма

Адам және денсаулық

Антибиотикке төзімділік қалай пайда болады?

Антибиотик бактерияны төзімді етіп жібермейді. Ол сезімтал бактерияларды азайтып, төзімділердің тірі қалып, көбеюіне іріктеу қысымын жасайды.

7 минут · 207 сөз · 6 тапсырма

OQ-4 C1

Экология

Ауадан көмірқышқыл газын алу нені шеше алады?

Көмірқышқыл газын жою қалдық шығарындыларды теңестіруге көмектесуі мүмкін, бірақ әдістер сақтау мерзімі, энергия, жер, су, шығын және бақылау талаптары бойынша қатты ерекшеленеді.

9 минут · 294 сөз · 7 тапсырма

Экономика

ЖІӨ өскенде өмір міндетті түрде жақсара ма?

ЖІӨ нарықтық өндірісті өлшейді, бірақ табыстың бөлінуін, денсаулықты, қауіпсіздікті, табиғи шығынды және болашақ әл-ауқатты толық көрсетпейді.

9 минут · 291 сөз · 7 тапсырма

Экология

Тазартылған суды қайта пайдалану қаншалық қауіпсіз?

Суды қайта пайдалану тапшылықты азайтып, ластануды төмендетуі мүмкін, бірақ қауіпсіздік қолдану мақсатына сай тазарту, бақылау, тәуекел басқару және ашық коммуникацияға тәуелді.

9 минут · 292 сөз · 7 тапсырма

Тарих және қоғам

Адам геномын өңдеуге кім және қалай шек қояды?

Геномды өңдеу кей ауруды емдеуге мүмкіндік береді, бірақ соматикалық, ұрықтық және тұқым қуалайтын өзгерістердің тәуекелі мен қоғамдық салдары әртүрлі, сондықтан басқару тек зертхана ішіндегі шешім емес.

10 минут · 290 сөз · 7 тапсырма

Адам және денсаулық

Скрининг нәтижесі неге диагноз емес?

Скрининг қауіп белгісін ерте іздейді, бірақ оң нәтиже диагнозды растамайды. Нәтижені сезімталдық, ерекшелік, таралу жиілігі және кейінгі тексеру бірге түсіндіреді.

10 минут · 359 сөз · 7 тапсырма