OQ-2 · B1 · Экономика
Тұтыну бағаларының индексі нені өлшейді?
Индекс бір ғана тауардың емес, отбасылар сатып алатын көптеген тауар мен қызмет бағасының орташа өзгерісін көрсетеді.
Мәтін
Баға өзгерісін бір ғана дүкендегі бір тауармен өлшеу дұрыс емес. Нан қымбаттап, ал телефон арзандауы мүмкін. Сондықтан статистиктер отбасылар жиі сатып алатын тауарлар мен қызметтердің үлкен жиынтығын қарайды. Оған азық-түлік, тұрғын үй, көлік, киім, медицина және басқа шығындар кіреді. Осы жиынтық шартты түрде тұтыну қоржыны деп аталады.
Қоржынның құрамы адамдардың нақты шығыны туралы сауалнамалардан анықталады. Әр санаттың салмағы бірдей емес. Отбасылар тұрғын үйге киімге қарағанда көбірек ақша жұмсаса, тұрғын үй бағасының өзгерісі жалпы индекске күштірек әсер етеді. Демек, салмақ шығынның қоржындағы үлесін көрсетеді.
Баға жинаушылар дүкендерден, қызмет көрсетушілерден және жалға берілетін үйлерден мыңдаған бағаны тұрақты түрде алады. Салыстыру дұрыс болуы үшін бірдей сипатталған тауар немесе қызмет қайта бағаланады. Өнімнің сапасы, көлемі не үлгісі өзгерсе, статистиктер бұл айырманы есептеуге тырысады.
Жиналған бағалар салмақтармен біріктіріледі. Әуелі әр тауар мен қызмет бағасының бұрынғы кезеңмен салыстырғандағы өзгерісі табылады. Кейін өзгерістер шығын үлесіне қарай өлшеніп, орташа көрсеткішке айналады. Индекс өссе, қоржындағы бағалар орта есеппен өскенін білдіреді. Бірақ бұл барлық баға бірдей өсті деген сөз емес.
Индекс бүкіл халыққа ортақ бағытты көрсетеді, ал жеке адамның тәжірибесі өзгеше болуы мүмкін. Мысалы, көлігі жоқ адам жанармай бағасын аз сезеді. Басқа отбасы табысының үлкен бөлігін азық-түлікке жұмсауы мүмкін. Сондықтан индекс жеке шығынды дәл көшірмейді, бірақ уақыт ішіндегі орташа баға өзгерісін салыстыруға көмектеседі.
Тапсырмалар
Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.
- Негізгі ойМәтіннің негізгі ойын таңда.
- Есептеу ретіҚадамдарды мәтіндегі ретімен орналастыр.
- Ұғым мен қызметӘр ұғымды мәтіндегі қызметімен сәйкестендір.
- Индекс үшін не керек?Мәтінде индекс есептеуге қажет деп аталған барлық деректі таңда.
- Көрсеткіш және шектеуӘр тұжырымды мәтіндегі түсіндірумен байланыстыр.
Мәтін сөздігі
- тұтыну бағаларының индексіТауарлар мен қызметтер бағасының орташа өзгерісін көрсететін өлшем.
- тұтыну қоржыныОтбасылар жиі сатып алатын тауарлар мен қызметтердің есептік жиынтығы.
- салмақСанаттың жалпы есепке қаншалықты әсер ететінін көрсететін үлес.
- шығын үлесіБелгілі бір санатқа жұмсалған ақшаның жалпы шығын ішіндегі бөлігі.
- баға жинаушыТауарлар мен қызметтердің бағасын тұрақты тіркейтін маман.
- салмақталған орташаӘр мәннің маңызы немесе үлесі ескеріліп есептелген орташа көрсеткіш.
- орташа өзгерісКөптеген жеке өзгерісті біріктіріп көрсететін жалпы бағыт.
Дереккөздер
- U.S. Bureau of Labor Statistics - Consumer Price Index Frequently Asked QuestionsТұтыну қоржыны, шығын сауалнамалары, баға жинау, салмақтау және индекстің орташа өзгерісті өлшейтіні туралы BLS түсіндірмесі.