OQ-1 · A2 · Жаратылыстану
Мұз неге суда қалқып жүреді?
Су қатқанда молекулалар кеңірек орналасады. Сондықтан мұздың тығыздығы сұйық судан төмен болып, ол су бетінде қалқып жүреді.
Мәтін
Су тоңғанда мұзға айналады. Бұл кезде су молекулалары белгілі бір тәртіппен орналасып, олардың арасы сұйық судағыдан сәл алшақ болады.
Сондықтан бірдей көлемдегі мұздың массасы сұйық судың массасынан аз. Ғалымдар бұл айырманы тығыздық арқылы сипаттайды.
Тығыздығы төмен зат тығыздығы жоғары сұйықтың бетінде қалқып тұра алады. Сол себепті стақандағы кәдімгі мұз текшесі түбіне батпайды.
Айсбергтің де аз бөлігі ғана су үстінде көрінеді, ал көп бөлігі су астында жатады. Мұздың ішінде ауа болса, оның тығыздығы тағы өзгеруі мүмкін. Бұл құбылысты үйде бір стақан суға бірнеше мұз текшесін салып, біраз уақыт бақылау арқылы оңай көруге болады.
Тапсырмалар
Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.
- Судан мұзға дейінҚадамдарды дұрыс ретке қой.
- Негізгі себепКәдімгі мұз текшесі неге суға батпайды?
- Шама мен мағынаҰғымды дұрыс түсіндірмемен сәйкестендір.
- Сурет пен мәтінМәтінде мұздың қалқитынын көрсететін мысалдарды таңда.
Мәтін сөздігі
- тоңуСұйық судың салқындап, қатты мұзға айналуы.
- молекулаЗаттың қасиетін сақтайтын өте ұсақ бөлшек.
- көлемЗаттың кеңістікте алатын орнының мөлшері.
- массаЗаттағы материя мөлшерін білдіретін шама.
- тығыздықБелгілі бір көлемдегі зат массасын көрсететін шама.
- қалқып тұруСұйықтың бетінде батпай тұру.
- батпауСұйықтың түбіне түспеу.
Дереккөздер
- USGS Water Science School - Water DensityМұздың сұйық судан тығыздығы төмен болуы, мұз молекулаларының кеңірек орналасуы және айсбергтің көп бөлігі су астында жатуы туралы ресми түсіндірме.