OQ-1 · A2 · Адам және денсаулық
Өкпе оттегіні қанға қалай өткізеді?
Ауа өкпенің ұсақ альвеолаларына жетеді. Сол жерде оттегі қанға өтеді, ал көмірқышқыл газы кері бағытта қозғалады.
Мәтін
Дем алғанда ауа мұрыннан немесе ауыздан кеңірдекке өтеді. Кеңірдек екі бронхқа бөлінеді. Бронхтар өкпенің ішінде одан әрі тармақталып, ауаны өте ұсақ альвеолаларға жеткізеді. Альвеолалар жүзім шоғына ұқсайтын ауа қапшықтары.
Әр альвеоланың қабырғасы өте жұқа. Оның сыртын қылтамырлар торы қоршайды. Ауадағы оттегі жұқа қабырға арқылы өтіп, қылтамырдағы қанға қосылады. Қандағы қызыл жасушалар оттегіні дененің басқа бөліктеріне алып барады.
Көмірқышқыл газы кері бағытта қозғалады: ол қаннан альвеолаға өтеді, кейін дем шығарғанда денеден шығады. Осылайша өкпе ауаны жай ғана ішке кіргізбейді. Ол қан мен ауа арасындағы газ алмасуға жағдай жасайды. Бұл үдеріс тыныс алған сайын қайталанады.
Тапсырмалар
Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.
- Ауаның жолыАуаның жолын дұрыс ретке қой.
- Газ алмасатын жерОттегі қанға қай жерде өтеді?
- Құрылым және қызметӘр құрылымды мәтіндегі қызметімен сәйкестендір.
- Екі бағытМәтінде газдардың қай қозғалыстары айтылған?
Мәтін сөздігі
- дем алуАуаны өкпеге кіргізу және қайта шығару әрекеті.
- кеңірдекАуаны тамақтан бронхтарға өткізетін түтік.
- бронхКеңірдектен өкпеге ауа апаратын екі негізгі тармақтың бірі.
- альвеолаӨкпеде газ алмасатын өте ұсақ ауа қапшығы.
- қылтамырҚанды ұлпаларға жақын алып келетін өте жіңішке қан тамыры.
- оттегіДене жасушаларына энергия бөлу үшін қажет газ.
- көмірқышқыл газыЖасушалардың жұмысы кезінде пайда болып, деммен шығарылатын газ.
Дереккөздер
- NHLBI - How the Lungs Work: The Respiratory SystemАуаның кеңірдек пен бронхтар арқылы альвеолаларға жетуі, оттегінің қанға, көмірқышқыл газының альвеолаға өтуі туралы ресми түсіндірме.