OQ-3 · B2 · Экология
Микропластикті өлшеу неге қиын?
Микропластик нәтижесі үлгіні қайдан және қалай алғанға, табиғи материалдан қалай бөлгенге, бөлшекті қандай әдіспен танығанға және нәтижені қай бірлікпен бергенге тәуелді.
Мәтін
Микропластик бір ғана зат емес. Бұл өлшемі, пішіні, түсі және химиялық құрамы әртүрлі ұсақ пластик бөлшектердің жалпы атауы. Олар суда, топырақта, шөгіндіде, ауада және тірі ағзада кездесуі мүмкін. Осындай орта зертханада матрица деп аталады. Әр матрица бөлшекті табуға бөлек кедергі жасайды.
Өлшеу үлгі алудан басталады. Өзеннің тек жағасынан алынған су бүкіл ағынды дәл көрсетпеуі мүмкін, сондықтан кей зерттеу бірнеше нүктеден немесе өзен қимасы бойынша үлгі алады. Құрал, ыдыс және зерттеушінің синтетикалық киімі де үлгіге бөтен талшық түсіре алады. Бақылау үлгісі осындай зертханалық ластануды байқауға көмектеседі.
Келесі қадамда пластик табиғи материалдан бөлінеді. Зерттеушілер органикалық затты ыдыратып, бөлшектерді өлшемі бойынша сүзеді немесе тығыздық айырмасын пайдаланады. Тығыз ерітіндіде кей пластик қалқып, минерал түбіне шөгуі мүмкін. Бірақ бір ерітінді барлық полимерді бірдей бөлмейді, ал тым күшті өңдеу бөлшекті өзгертуі ықтимал.
Микроскопия бөлшектің санын, өлшемін және пішінін көруге мүмкіндік береді. Бұл әдіс салыстырмалы түрде қарапайым, бірақ көзге пластикке ұқсайтын табиғи талшықты қате санау қаупі бар. Өте ұсақ бөлшек те көрінбей қалуы мүмкін. Сондықтан сыртқы көрініс әр бөлшектің химиялық тұрғыдан пластик екенін дәлелдемейді.
Инфрақызыл немесе Раман спектроскопиясы бөлшектің жарықпен әрекеттесу белгісін өлшеп, полимер түрін анықтай алады. Бұл сәйкестікті күшейтеді, алайда талдау уақыты ұзарады және аспаптың төменгі өлшем шегі бар. Пиролизге негізделген әдіс үлгіні қыздырып, полимер массасын өлшейді, бірақ бөлшекті бұзады және бастапқы пішін мен санды сақтамайды.
Сондықтан «бір литрде қанша бөлшек бар?» және «пластиктің жалпы массасы қанша?» деген сұрақтар бір нәтиже емес. Екі зерттеу әр өлшем шегін, матрицаны, бірлікті немесе анықтау әдісін қолданса, олардың сандарын тікелей салыстыру жаңылыстыруы мүмкін. Сенімді қорытынды үшін үлгі алу, бақылау үлгісі, өңдеу, анықтау шегі және есеп бірлігі ашық жазылуы керек.
Тапсырмалар
Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.
- Негізгі қиындықМәтінге сай ең толық жауапты таңда.
- Үлгіден нәтижеге дейінКезеңдерді мәтіндегі зерттеу ретімен қой.
- Әдіс пен нәтижеӘр әдісті оның тікелей беретін ақпаратымен сәйкестендір.
- Шектеу қайдан туады?Әр жағдайды мәтіндегі негізгі шектеумен байланыстыр.
- Мәтіндегі бір сөзБос орынды мәтіндегі БІР СӨЗБЕН толтыр.
- Дұрыс, бұрыс, мәтінде айтылмағанӘр тұжырымды мәтін бойынша бағала.
Мәтін сөздігі
- микропластикӘртүрлі ортада кездесетін өте ұсақ пластик бөлшектердің жалпы атауы.
- матрицаЗерттелетін бөлшек араласқан су, топырақ, шөгінді немесе басқа орта.
- ластануҮлгіге сырттан қажетсіз заттың қосылуы.
- тығыздықЗат массасының оның көлеміне қатынасы.
- микроскопияҰсақ нысанды үлкейтіп, оның саны мен пішінін бақылау әдісі.
- спектроскопияЗаттың жарықпен әрекеттесуін өлшеп, құрамын анықтау әдісі.
- полимерҚайталанатын молекулалық бөліктерден тұратын ірі молекула және пластиктің негізгі материалы.
Дереккөздер
- USGS - Integrated science for the study of microplastics in the environmentМатрица, бөлу, санау, полимерді анықтау, өлшем шегі және әдістерді салыстыру шектеулері.
- NOAA - Microplastics Sampling and Processing GuidebookҮлгі алу, ластануды бақылау және су мен шөгіндіні өңдеу хаттамалары.