Oqýlym

OQ-1 · A2 · Жаратылыстану

Ғылыми әуе шары неге жоғары көтеріледі?

Гелий толтырылған ғылыми шар қоршаған ауадан жеңіл болғандықтан көтеріледі. Биіктеген сайын сыртқы қысым азайып, шардың ішіндегі газ кеңейеді.

3 минут · 92 сөз · 4 тапсырма
Антарктикада ғылыми шарды ұшырып жатқан NASA тобы
NASA тобы ғылыми аспабы бар шарды ұшырады. Шар көтерілгеннен кейін аспап атмосфера туралы дерек жинайды. NASA, public domain

Мәтін

Ғалымдар атмосфераны зерттеу үшін үлкен әуе шарын ұшырады. Шардың астына температура, қысым немесе басқа көрсеткіштерді өлшейтін құрал бекітіледі. Құрал жиналған деректі жердегі топқа жібереді.

Шарға гелий газы толтырылады. Гелий толтырылған шар мен аспаптың жалпы массасы ығыстырылған ауаның массасынан аз болса, көтеруші күш пайда болады. Сол күш шарды жоғары қарай қозғайды.

Шар жерден ұшарда толық үрленбейді. Ол биіктеген сайын сыртқы ауа қысымы төмендейді. Сондықтан шардың ішіндегі гелий кеңейіп, қабық біртіндеп үлкейеді.

Қажетті биіктікте шар аспапты біраз уақыт алып жүреді. Ұшу аяқталғанда аспап парашютпен жерге түседі. Мамандар оның орнын бақылап, қауіпсіз жерден тауып алады.

Тапсырмалар

Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.

  1. Көтерілу себебіШарды жоғары қозғайтын не?
  2. Бөлік пен қызметӘр бөлікті қызметімен сәйкестендір.
  3. Ұшу ретіОқиғаларды мәтіндегі ретімен қой.
  4. Биіктіктегі өзгерісШар биіктегенде болатын екі өзгерісті таңда.
Тапсырмаларды орындау

Мәтін сөздігі

  • атмосфераЖерді қоршап тұрған газ қабаты.
  • аспапӨлшеу немесе зерттеу үшін қолданылатын құрал.
  • дерекЗерттеу кезінде жиналған мәлімет.
  • гелийШарды толтыруға қолданылатын жеңіл газ.
  • массаДенедегі зат мөлшерін көрсететін шама.
  • көтеруші күшДенені сұйықта немесе газда жоғары итеретін күш.
  • қысымБетке түсетін күштің мөлшері.

Дереккөздер

  1. NASA Scientific Balloon FAQsҒылыми шардың көтеруші күшпен ұшуы, жерден толық үрленбей көтерілуі және сыртқы қысым азайғанда газдың кеңеюі туралы ресми түсіндірме.