OQ-4 · C1 · Мәдениет және өнер
Ежелгі мүсіннің түсін қалай қалпына келтіреді?
Ақ мәрмәр болып жеткен көне мүсіндер бастапқыда түрлі түске боялған болуы мүмкін. Зерттеушілер пигмент қалдығын, бояу ізін, спектрлік өлшемді және салыстырмалы деректі біріктіріп, ықтимал түстік реконструкция жасайды. Бірақ реконструкция жоғалған түстің дәл көшірмесі емес: дәлел бар жер мен зерттеуші жорамалының шекарасы ашық көрсетілуі керек.
Мәтін
Музейдегі көне грек және рим мүсіндері көбіне ақ мәрмәр күйінде көрінеді. Осы көрініс ұзақ уақыт бойы антикалық өнер түссіз болды деген түсінікті күшейтті. Алайда көптеген мүсіннің бетінде қызыл, көк, қара немесе басқа пигменттің өте ұсақ қалдығы сақталған. Кейбір жерде бояудың өзі жоғалса да, жабылған және ашық қалған бөліктердің әртүрлі мүжілуінен бояу ізі байқалады. Сондықтан бүгінгі ақ бет бастапқы көріністің толық дәлелі емес.
Зерттеу қарапайым бақылаудан басталады. Мамандар мүсінді қалыпты, жанама және ультракүлгін жарықта қарайды, үлкейтілген сурет түсіреді және беттің ұсақ бедерін белгілейді. Жанама жарық бояу қабаты қорғаған бөліктің сәл көтеріңкі немесе тегіс қалғанын көрсетуі мүмкін. Ультракүлгін сәуле кейбір материалдың әдеттегі жарықта байқалмайтын жауабын ашады. Бірақ жарықтағы айырма бірден нақты пигменттің атауын бермейді.
Келесі кезеңде спектроскопия және микроскопиялық талдау қолданылады. Олар бөлшектің химиялық немесе молекулалық белгісін өлшеп, қандай пигмент болуы ықтимал екенін анықтауға көмектеседі. Фотограмметрия әр бұрыштан түсірілген көптеген сурет арқылы мүсіннің өлшемді цифрлық моделін жасайды. Зерттеуші пигмент пен бояу іздерінің орнын осы модельге түсіреді. Осылайша өлшем, түс және кеңістіктегі орналасу бір жүйеде салыстырылады.
Түстік реконструкция осы дәлелдердің бәрін біріктіреді. Мысалы, мүсіннің бір бөлігінен көк пигмент табылса, модельде дәл сол аймақ көкпен белгіленеді. Түс реңкі аспаппен өлшенген қалдыққа және сол дәуірдегі салыстырмалы материалға сүйеніп таңдалады. Дәлелі әлсіз бос бөлікті зерттеуші өз талғамымен толтырмауы керек. Кей реконструкцияда бірнеше нұсқа беріледі, себебі бір дерек бірнеше ықтимал шешімге жол ашуы мүмкін.
Шектеу әсіресе түс қанықтығын, бояу байланыстырғышын және қабаттардың ретін анықтағанда көрінеді. Сақталған пигмент бастапқыда ашық па, әлде көмескі ме болғанын толық көрсетпеуі мүмкін. Кей қабат кейінгі жөндеуден қалуы ықтимал. Ұқсас мүсіндегі өрнек пайдалы салыстырмалы дерек болғанымен, зерттеліп отырған затқа автоматты түрде көшірілмейді. Сондықтан ғылыми реконструкция қорытынды емес, тексерілетін және жаңа дерекпен өзгеретін дәлелді түсіндіру ретінде ұсынылады.
The Met музейінің Chroma жобасы көне мүсіннің полихромиясын зерттеуде ғылыми әдіс, үш өлшемді кескін және өнер тарихын бірге қолданады. Музейдегі сфинкс реконструкциясы фотограмметрияны, ғылыми талдауды, түс өлшемін және салыстырмалы заттарды нақты бір нысанда қалай біріктіруге болатынын көрсетеді. Сфинкстің кей бөлігінен пигмент табылған, ал кей бөлігіне бояу жағылмаған болуы мүмкін. Бірінші дерек жалпы әдісті, екіншісі нақты реконструкцияның дәлел мен белгісіздікті қатар көрсетуін түсіндіреді.
Тапсырмалар
Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.
- Реконструкцияның мәртебесіМәтіннің негізгі ойын ең дәл беретін тұжырымды таңда.
- Зерттеу тізбегіКезеңдерді мәтіндегі жұмыс ретімен қой.
- Дерек пен қорытындыӘр деректі одан тікелей шығаруға болатын қорытындымен байланыстыр.
- Дереккөздердің үлесіӘр дереккөзді мәтінде аталған негізгі үлесімен сәйкестендір.
- Мәтіндегі бір сөзБос орынды мәтіндегі БІР СӨЗБЕН толтыр.
- Дұрыс, бұрыс, мәтінде айтылмағанӘр тұжырымды тек көрсетілген абзацтар бойынша бағала.
Мәтін сөздігі
- полихромияМүсін немесе сәулет бетін бірнеше түспен бояу тәжірибесі.
- пигмент қалдығыЗаттың бетінде сақталған бояғыш минералдың немесе басқа түсті материалдың өте аз бөлігі.
- бояу ізіБояу жоғалғаннан кейін беттің әркелкі мүжілуінен байқалатын бұрынғы өрнек немесе шекара.
- жанама жарықБетке өте көлбеу түсіп, ұсақ бедер мен тегістік айырмасын айқындайтын жарық.
- спектроскопияМатериалдың жарықпен әрекеттесуін өлшеп, оның құрамын анықтауға көмектесетін әдістер жиынтығы.
- фотограмметрияКөптеген суреттен нысанның өлшемі мен пішінін есептеп, үш өлшемді модель жасау әдісі.
- дәлелді реконструкцияСақталған материал мен өлшемге сүйеніп ұсынылған, белгісіздігі ашық көрсетілетін ықтимал қалпына келтіру.
Дереккөздер
- The Met - Chroma: Ancient Sculpture in ColorКөне грек және рим мүсіндерінің полихромиясы, ғылыми зерттеу, үш өлшемді кескін және реконструкцияның жалпы әдісі.
- The Met - The Color of an Archaic Greek SphinxСфинкс реконструкциясында фотограмметрия, ғылыми талдау, түс өлшемі, салыстырмалы материал және белгісіздікті көрсету тәсілі.
- The Met Collection - Marble capital and finial in the form of a sphinxМүсіннің музейлік жазбасы, сақталған қызыл, қара және көк пигмент іздері, қоғамдық игілік мәртебесі және сурет дерегі.