Oqýlym

OQ-1 · A2 · Адам және денсаулық

Иіс тағамның дәміне қалай әсер етеді?

Тағамның толық әсері тілдегі дәмнен ғана тұрмайды. Шайнағанда бөлінген хош иіс мұрынға жетіп, ми дәм мен иіс ақпаратын біріктіреді.

3 минут · 93 сөз · 4 тапсырма
Түсі мен құрылымы әртүрлі дайын тағам
Тағамның түсі мен құрылымын көзбен көреміз, ал шайнағанда бөлінген хош иіс мұрынға жетеді. Толық әсер бірнеше сезімнің ақпаратынан құралады. Matti Blume, CC BY-SA 4.0

Мәтін

Тіл тағамның тәтті, қышқыл, тұзды, ащы және умами сияқты негізгі дәмдерін сезеді. Бірақ біз тағамды жегенде бұдан да күрделі әсер аламыз. Оған иіс, температура және тағамның құрылымы да қатысады.

Тағамды шайнағанда одан хош иісті молекулалар бөлінеді. Олар ауыздың артындағы арна арқылы мұрын қуысына жетеді. Мұндағы иіс рецепторлары ақпаратты миға жібереді. Ми тілден және мұрыннан келген белгілерді біріктіреді.

Сондықтан мұрын бітелгенде таныс тағамның дәмі бәсең немесе қарапайым болып көрінуі мүмкін. Тіл негізгі дәмдерді әлі сезеді, бірақ хош иіс туралы ақпарат азаяды. Демек, күнделікті «дәм» деп атайтын әсердің бір бөлігі шын мәнінде иіс арқылы қалыптасады.

Тапсырмалар

Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.

  1. Сезім және қызметӘр бөлікті мәтіндегі қызметімен сәйкестендір.
  2. Хош иістің жолыОқиғаларды дұрыс ретке қой.
  3. Мұрын бітелгендеМәтін бойынша мұрын бітелгенде не өзгереді?
  4. Толық әсерМәтінде тағам әсеріне қатысатын қандай белгілер аталған?
Тапсырмаларды орындау

Мәтін сөздігі

  • дәмТілдегі рецепторлар арқылы сезілетін тағам қасиеті.
  • иісМұрын рецепторлары арқылы сезілетін белгі.
  • шайнауТағамды тістермен ұсақтау әрекеті.
  • хош иісТағамнан немесе басқа заттан шығатын жағымды иіс.
  • арнаБір нәрсе өтетін жол немесе кеңістік.
  • рецепторБелгілі бір сыртқы немесе ішкі белгіні қабылдайтын жасуша бөлігі.
  • біріктіруБірнеше бөлек ақпаратты бір тұтас әсерге қосу.

Дереккөздер

  1. NIDCD - Taste DisordersТағам әсеріне дәм, иіс, температура және құрылым қатысатыны, шайнағанда хош иістің мұрынға жететіні туралы ресми түсіндірме.