OQ-1 · A2 · Жаратылыстану
Сабын майды қалай кетіреді?
Сабын молекуласының бір бөлігі суға, екінші бөлігі майға тартылады. Осы құрылым майды ұсақ тамшыларға бөліп, сумен шайып кетіруге көмектеседі.
Мәтін
Май мен су әдетте араласпайды. Сондықтан май дағын тек таза сумен жуу қиын: су майдың бетінен сырғып өтіп кетеді.
Сабын молекуласының екі түрлі бөлігі бар. Оның бір басы суға тартылады, ал ұзын құйрығы майға тартылады.
Сабынды ысқылағанда құйрықтар майға кіріп, бастары су жаққа қарайды. Көп молекула майдың ұсақ тамшысын айнала қоршап алады.
Осылай май суда қалқып жүретін ұсақ бөлшектерге бөлінеді. Су ағыны оларды матадан немесе қолдан шайып тастайды. Жылы су үдерісті жылдамдатуы мүмкін. Әсіресе жуу кезінде сабын аралас суды таза сумен жақсылап шаю керек, сонда май тамшылары бетте қайта қалмайды.
Тапсырмалар
Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.
- Екі бөлікСабын молекуласының құйрығы неге тартылады?
- Бөлік пен қызметБөлікті қызметімен сәйкестендір.
- Майды жууӘрекеттерді дұрыс ретке қой.
- Не әсер етеді?Мәтін бойынша жууға не көмектеседі?
Мәтін сөздігі
- май дағыКиімге немесе бетке жұққан майлы із.
- араласпауЕкі заттың біркелкі қоспа құрмауы.
- молекулаЗаттың қасиетін сақтайтын өте ұсақ бөлшек.
- басСабын молекуласының суға тартылатын бөлігі.
- құйрықСабын молекуласының майға тартылатын ұзын бөлігі.
- қоршап алуБір заттың жан-жағын толық айнала орналасу.
- шайып тастауСу ағынымен кірді немесе сабынды алып кету.
Дереккөздер
- American Chemical Society - Soap and DetergentМай мен судың араласпауы және жуғыш заттың оларды бірге таратуға көмектесуі туралы оқу материалы.
- American Chemical Society - The Development of TideЖуғыш зат молекуласының суға және майға тартылатын бөліктері туралы ресми тарихи-химиялық түсіндірме.