OQ-3 · B2 · Тарих және қоғам
Іріктеме бүкіл халық туралы қалай қорытынды жасайды?
Ықтималдықпен таңдалған іріктеме бас жиынтықты бағалауға мүмкіндік береді. Бірақ бағалау салмаққа, жауап бермеуге, зерттеу дизайнына және іріктемелік емес қатеге де тәуелді.
Мәтін
Зерттеуші әр адамнан жауап жинай алмаса, халықтың бір бөлігін зерттейді. Барлық қарастырылатын адам немесе үй бас жиынтық деп, нақты зерттелген бөлігі іріктеме деп аталады. Іріктемеден бүкіл жиынтыққа қорытынды жасау үшін адамдарды жай ғана ыңғайына қарай емес, белгілі ықтималдық ережесімен таңдау маңызды.
Ықтималдыққа негізделген іріктемеде әрбір бірліктің таңдалу мүмкіндігі белгілі болады. Кей топ әдейі көбірек таңдалуы мүмкін, мысалы саны аз аймақ туралы сенімдірек дерек алу үшін. Мұндай жағдайда әр жауапқа салмақ беріледі. Салмақ әр жауаптың бас жиынтықтағы қанша адамды немесе үйді білдіретінін есепке алуға көмектеседі.
Іріктемеден есептелген сан бағалау деп аталады. Мысалы, сауалнамада тұрғындардың 48 пайызы белгілі қызметті қолдады делік. Егер қателік шегі 3 пайыздық тармақ болса, жарияланған аралық 45 пайыздан 51 пайызға дейін болады. Бұл аралық іріктемелік кездейсоқтықтан туған белгісіздікті көрсетеді.
Сенімділік деңгейі де маңызды. 90 пайыздық сенімділік деңгейін бір нақты аралықтың шын мәнді 90 пайыз ықтималдықпен ұстап тұрғаны деп түсіндіру дәл емес. Дұрысы, бірдей әдіспен өте көп іріктеме алынса, солардан жасалған аралықтардың шамамен 90 пайызы бас жиынтықтағы шын мәнді қамтар еді.
Іріктеме көлемі ұлғайған сайын іріктемелік қате әдетте азаяды, бірақ көлем жалғыз өлшем емес. Егер бір-біріне өте ұқсас адамдар бір топтан көп таңдалса, тиімді ақпарат саны күткендегіден аз болуы мүмкін. Таңдау дизайны мен салмақтар қателік шегіне әсер етеді.
Қателік шегі барлық қатені қамтымайды. Кей адам жауап бермеуі, сұрақты әртүрлі түсінуі, есіне қате түсіруі немесе дерек өңдеу кезінде қате кетуі мүмкін. Бұлар іріктемелік емес қателер. Сондықтан екі бағалауды салыстырғанда тек пайызға емес, қателік шегіне, таңдау әдісіне, жауап үлесіне және сұрақ тұжырымына да қарау керек.
Тапсырмалар
Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.
- Неліктен ықтималдық керек?Мәтінге сай негізгі себепті таңда.
- Ұғым мен қызметӘр ұғымды мәтіндегі қызметімен сәйкестендір.
- Бағалау аралығыБағалау 48%, ал қателік шегі 3 пайыздық тармақ. Мәтіндегі үлгіге сай аралықты таңда.
- Бағалау жолыКезеңдерді мәтіндегі логикалық ретімен қой.
- Мәтіндегі бір сөзБос орынды мәтіндегі БІР СӨЗБЕН толтыр.
- Дұрыс, бұрыс, мәтінде айтылмағанӘр тұжырымды мәтін бойынша бағала.
Мәтін сөздігі
- бас жиынтықЗерттеу қорытындысы қатысты барлық адам, үй немесе басқа бірліктер тобы.
- іріктемеБас жиынтықтан нақты зерттеу үшін таңдалған бөлік.
- ықтималдықБелгілі оқиғаның болу мүмкіндігін санмен білдіретін шама.
- салмақБір жауаптың бас жиынтықтағы қанша бірлікті білдіретінін көрсететін коэффициент.
- бағалауІріктеме дерегінен бас жиынтық үшін есептелген сан.
- қателік шегіІріктемелік белгісіздікке байланысты бағалаудың айналасындағы қосу немесе азайту шамасы.
- іріктемелік емес қатеТаңдаудың кездейсоқтығынан емес, жауап, сұрақ немесе өңдеу үдерісінен туатын қате.
Дереккөздер
- U.S. Census Bureau - Sample Size DefinitionsІріктемелік қате, іріктеме көлемі, 90 пайыздық сенімділік деңгейі және қателік шегі.
- U.S. Census Bureau - What Is the Margin of Error?Бағалау, қателік шегі және нәтижені түсіндіру.